( جملهء شرطيّه ) را در آنچه ( معنايى ) كه براى آن ( معنا ) مفهوم است وضعا يا به واسطهء قرينهء عامّه چنان كه دانستى . نكات دستورى و توضيح واژگان انّه ربما الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد . احدها ما عزى الى السيّد من انّ الخ : ضمير در « احدها » كه مبتدا بوده به وجوه برگشته و ضمير نايب فاعلى در « عزى » كه مجهول به معناى « نسب » بوده به ماء موصوله كه با بعدش ، خبر و به معناى استدلال بوده برگشته و كلمه « من انّ الخ » بيان ماء موصوله و مقصود از « السيّد » سيد مرتضى مىباشد . انّما هو تعليق الحكم به : ضمير « هو » به تأثير شرط و در « به » به شرط برگشته و مقصود از « الحكم » جزاء مىباشد . ان يخلفه و ينوب منابه شرط آخر : ضمير مفعولى در « يخلفه » و ضمير در « منابه » به شرط برگشته و كلمهء « شرط » فاعل « يخلفه » و « ينوب » كه عطف برآن است بوده و كلمه « آخر » صفت براى « شرط » مىباشد . يجرى مجراه : ضمير در « يجرى » به « شرط آخر » و ضمير در « مجراه » به شرط برگشته و اين جمله ، صفت براى « شرط » مىباشد . و لا يخرج عن كونه شرطا : كلمهء « واو » حاليه بوده و ضمير در « لا يخرج » و « كونه » به شرط برمىگردد . يمنع من قبول الشّاهد الخ : ضمير در « يمنع » به « قوله تعالى » برگشته و اين عبارت ، خبر براى « فانّ » بوده كه اسم آن نيز « قوله تعالى » مىباشد . حتّى ينضمّ اليه شاهد آخر : كلمه « حتّى » به معناى « الّا » و فعل بعدش منصوب بوده و ضمير در « اليه » به « الشّاهد الواحد » برمىگردد .